Zorginspectie brengt rapport uit over Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis  


Een delegatie van Zorginspectie van de Vlaamse overheid kwam op 3 en 9 juni 2016 naar het PZ Bethaniënhuis in Zoersel met het oog op de vijfjaarlijkse verlenging van de erkenning van het ziekenhuis. Het auditteam bezocht acht zorgeenheden, sprak met vele medewerkers en raadpleegde een groot aantal documenten. 


Auditcultuur  

PZ Bethaniënhuis maakte  de afgelopen jaren werk van een auditcultuur waarin medewerkers gestimuleerd worden om op een open en onbevangen manier naar de eigen werking te kijken. Een ploeg van veertien medewerkers uit verschillende departementen werd opgeleid tot interne auditoren die op regelmatige basis procedures en richtlijnen toetsen aan de praktijk. Daarnaast participeert het PZ Bethaniënhuis in het kader van het Vlaams Indicatorenproject (VIP) aan externe audits. Zo leren we van de aanpak en de werkwijzen in andere, vergelijkbare voorzieningen. Vandaar dat we de externe audits van de overheid aangrijpen als een kans om onze werking onder de loep te nemen en te verbeteren.  


1 Non-conformiteit  

Het auditteam van Zorginspectie stelde in juni 2016 één non-conformiteit of afwijking van de wettelijke norm vast. De verpleegkundige aanwezigheid bij nacht in het gebouw voor patiënten met psychiatrische problemen ten gevolge van het ouder worden of een niet-aangeboren hersenletsel, is niet verzekerd volgens de wettelijke norm van minstens één verpleegkundige per 30 bedden en per zorgeenheid. Wij voorzien voor de drie  zorgeenheden in dit gebouw samen een nachtpermanentie van twee medewerkers, waarvan één verpleegkundige. Daarnaast zijn er voor het ganse ziekenhuis elke nacht één verpleegkundig coördinator, één steward en twee extra logistieke medewerkers beschikbaar, die zich snel en efficiënt over het domein kunnen verplaatsen. De nachtmedewerkers kunnen beroep doen op deze mensen voor extra ondersteuning. Er zijn bovendien duidelijke afspraken over welke zorgeenheden elkaar tijdens de nacht ondersteunen indien nodig.  

Als psychiatrisch ziekenhuis hebben we bewust gekozen om de wettelijke norm los te laten en ’s nachts minder medewerkers in te zetten. Mede door besparingen opgelegd door de federale overheid beschikt het psychiatrisch ziekenhuis over heel beperkte middelen voor de aanwerving van medewerkers. Een hogere bestaffing ’s nachts gaat ten koste van het aantal medewerkers overdag. De kwaliteit van zorg zou hieronder lijden. Ook uit opmerkingen van onze patiënten blijkt dat een goede verpleegkundige bestaffing overdag essentieel is om een kwaliteitsvolle zorgverlening te kunnen garanderen. Tot op heden kregen we vanwege onze patiënten nog nooit een opmerking over een tekort aan personeel ‘s nachts maar beklagen de mensen zich wel over te weinig personeel overdag, bijvoorbeeld in vakantieperiodes.  


Tekortkomingen  

Daarnaast wijst het auditteam op 37 tekortkomingen. Het gaat hier over onnauwkeurigheden of onvolkomenheden in onze werking. Het PZ Bethaniënhuis verbindt zich ertoe om deze zo snel mogelijk weg te werken.
We geven enkele voorbeelden:

  • De mogelijkheden van het incidentmeld- en leersysteem worden onderbenut. Dit vraagt om continue aandacht. We willen verder investeren in het actueel en levendig houden van het melden en opvolgen van incidenten, bijvoorbeeld door rondgangen langs de zorgeenheden.
  • De procedure ‘afzonderingen’ dient verder uitgewerkt te worden met info over de praktische uitvoering van de maatregel. Bijvoorbeeld een duidelijke omschrijving van de modaliteiten van toezicht. Een stuurgroep agressiebeleid stelt dit op punt.
  • Er zijn diverse knelpunten op het vlak van medicatiebeheer. Zo worden er soms verknipte blisters en losse pillen aangetroffen in de voorraadkast. Het is één van onze prioriteiten om werk te maken van een verbeterd medicatiebeleid. De medicatierondes die tweemaal per jaar gebeuren op de zorgeenheden, zullen hiertoe bijdragen.
  • De richtlijn m.b.t. het beleid omtrent zelfdoding is te algemeen omschreven. Op verschillende zorgeenheden gebeurt geen gestructureerde screening op suïciderisico. Hoewel hulpverleners omtrent dit thema degelijk opgeleid worden en dagdagelijks peilen naar suïciderisico in hun contact met patiënten, gebeurt dit niet aan de hand van een standaard meetinstrument. We nemen ons voor onze aanpak grondig te evalueren en zo mogelijk te verbeteren.
  • Er is geen zicht op de wachttijden voor raadplegingen en/of opname van patiënten. Een centrale wachtlijst wordt niet door iedereen systematisch gebruikt. We maken hier werk van. 
  • Er is geen procedure om crisisopnames te regelen voor zowel volwassenen als minderjarigen. PZ Bethaniënhuis biedt geen geschikte setting voor minderjarigen, maar het tekort aan gepaste zorg maakt dat deze doelgroep hier in de praktijk soms terecht komt. Het audtitteam haalt terecht aan dat er nood is aan een beleid hieromtrent.  

 

Sterke punten  

Tenslotte haalt de zorginspectie ook 38 sterke punten aan. Het Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis heeft heel wat speerpunten die een voorbeeld vormen voor andere organisaties uit de sector.
Enkele opmerkelijke voorbeelden hiervan zijn:  

  • Er zijn enkele ervaringswerkers actief aan de slag. Ze worden niet alleen betrokken in de rechtstreekse patiëntenzorg, maar brengen ook het patiëntenperspectief actief binnen in verschillende beleidsorganen.
  • Het PZ kent een uitgebreide en goede vrijwilligerswerking.
  • Er is veel aandacht voor het betrekken van familie bij de zorg, via onder meer infoavonden, koppel- en familiegesprekken.
  • De therapeutische werking wordt wetenschappelijk onderbouwd door o.m. de inzet van verpleegkundig specialisten en het charter wetenschappelijk onderzoek.
  • Op meerdere zorgeenheden zijn er indicatoren of metingen ontwikkeld om de doeltreffendheid van de behandeling in kaart te brengen.
  • Om de noden, verwachtingen en behoeften van patiënten en andere gebruikers in kaart te brengen, zijn er diverse specifieke bevragingen uitgewerkt.
  • De artsen van het psychiatrisch ziekenhuis zijn sterk betrokken bij het kwaliteitsbeleid.  

 

Kortom  

Het visitatieverslag van de Vlaamse Zorginspectie is een genuanceerd rapport van sterke punten en verbeterpunten. Als psychiatrisch ziekenhuis dat de ambitie heeft om goede kwalitatieve zorg af te leveren, zijn we blij dat de blik van externen ons aanzet om verder werk te maken van voortdurende verbeteringen.  
Bent u geïnteresseerd in het volledige rapport, klik hier.